Pacjenci onkologiczni

Wiele osób chorujących na nowotwory ma problemy z jedzeniem. Brak apetytu, trudności ze spożywaniem posiłków, a w rezultacie utrata masy ciała i osłabienie to skutki choroby, a także działania niepożądane chemio- i (lub) radioterapii.

Nowotwór powoduje powstanie stanu zapalnego w organizmie.

Namnażające się komórki nowotworowe wydzielają cytokiny, które mogą naśladować działanie substancji hamujących łaknienie i zwiększać zużycie energii przez organizm. Jednocześnie nowotwór wydziela czynniki powodujące rozpad białek i tkanki tłuszczowej. Wszystkie te reakcje metaboliczne mogą przyczyniać się do pogorszenia stanu odżywienia chorego, nawet jeśli ten odżywia się prawidłowo.

Lokalizacja nowotworu

Jeżeli nowotwór jest zlokalizowany w przewodzie pokarmowym, może powodować zaburzenia trawienia i wchłaniania. Przejawia się to dolegliwościami, takimi jak: nudności, wymioty, wzdęcia i biegunki po spożyciu określonych produktów. Rodzi to niechęć do jedzenia i utratę apetytu, co w efekcie prowadzi do spożywania zbyt małej ilości posiłków.

Umiejscowienie nowotworu może też utrudniać pacjentowi spożywanie posiłków. Na przykład, jeżeli guz znajduje się w przełyku, może powodować trudności z połykaniem.

Utrata apetytu

Charakter i stopień nasilenia działań niepożądanych leczenia zależy w dużym stopniu od wieku i stanu chorego oraz czynników takich jak: typ nowotworu, jego umiejscowienie, rodzaj i czas trwania leczenia oraz dawki leków. Wiele ze wspomnianych powyżej dolegliwości ma niekorzystny wpływ na stan odżywienia pacjentów. Ich skutkiem jest rozwój  niedożywienia , co w dalszej kolejności może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia oraz zmniejszenia efektywności leczenia.

Charakter i stopień nasilenia efektów leczenia

Charakter i stopień nasilenia działań niepożądanych leczenia zależy w dużym stopniu od wieku i stanu chorego oraz czynników takich jak: typ nowotworu, jego umiejscowienie, rodzaj i czas trwania leczenia oraz dawki leków. Wiele ze wspomnianych powyżej dolegliwości ma niekorzystny wpływ na stan odżywienia pacjentów. Ich skutkiem jest rozwój  niedożywienia , co w dalszej kolejności może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia oraz zmniejszenia efektywności leczenia.

Działania niepożądane leczenia

Zwykle pierwszym sygnałem występowania działań niepożądanych leczenia jest brak apetytu i uczucie pełności po spożyciu niewielkich ilości pożywienia. Wynikiem tego może być szybka utrata masy ciała w krótkim okresie czasu. Niedożywienie może rozwinąć się między innymi u tych pacjentów, którzy – jak się wydaje – spożywają wystarczające ilości pożywienia. Wynika to między innymi z toczącego się w organizmie procesu zapalnego towarzyszącego chorobie, ale także z zaburzeń trawienia bądź wchłaniania. Na szczęście większości działań niepożądanych leczenia, odpowiedzialnych za powstanie złego stanu odżywienia, można uniknąć lub przynajmniej złagodzić ich nasilenie poprzez wprowadzenie niewielkich zmian, głównie w sposobie odżywiania chorego.

Żywienie medyczne w chorobach nowotworowych

Żywienie medyczne jest integralną częścią terapii, stosowaną między innymi w chorobach nowotworowych. Jego celem jest dostarczenie organizmowi właściwej ilości składników odżywczych, szczególnie jeśli chory nie jest w stanie dostarczyć ich swojemu organizmowi, spożywając tradycyjne posiłki.

Żywienie medyczne, które wprowadzone jest odpowiednio wcześnie, nawet tuż po rozpoznaniu choroby nowotworowej, nie tylko może znacznie poprawić samopoczucie pacjenta, ale także mieć wpływ na proces leczenia.

Zapotrzebowanie organizmu na białko i energię

Dieta w chorobie nowotworowej powinna uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie organizmu na białko i energię. Należy pamiętać, by zwiększyć ilość spożywanego białka jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Dodatkowo, należy zadbać o to, aby chory codziennie miał zapewnioną odpowiednią aktywność fizyczną – pod postacią rehabilitacji.

Dodatkowe
posiłki

Tradycyjne posiłki to za mało

W chorobie nowotworowej zdarza się, że ciężko jest uzupełnić zwiększone zapotrzebowanie chorego organizmu na białko i energię tradycyjnymi posiłkami. Dlatego warto wtedy rozważyć włączenie do diety wysokoenergetycznych preparatów odżywczych przeznaczonych do żywienia medycznego, które bogate są w białko: Nutridrink Protein 125 ml, Cubitan  lub FortiCare. Są to produkty gotowe, przeznaczone do picia. Należy stosować je pod nadzorem lekarza.

Ich zaletą jest skoncentrowanie składników odżywczych w małej dawce (tylko 125 ml lub 200 ml) oraz wysoka zawartość białka – aż 18 g w 125 ml w przypadku Nutridrink Protein 125 ml.

Nutridrink Protein 125 ml został przygotowany specjalnie dla pacjentów onkologicznych,
także z zaburzeniami gryzienia i utrudnionym połykaniem. Jedna butelka to zaledwie 125 ml. Dwie butelki dziennie wystarczą, aby pokryć 60% dziennego zapotrzebowania na białko*. Zgodnie
z rekomendacjami ESPEN (Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu) – wyższe spożycie białka jest zalecane osobom przed i w okresach pomiędzy cyklami chemio- i radioterapii.

Cubitan to preparat odżywczy z wysoką zawartością białka i argininy – który można zastosować u pacjentów onkologicznych w trakcie leczenia odczynów popromiennych spowodowanych radioterapią. W 200 ml zawiera aż 20 g białka i 3 g argininy.

FortiCare zawiera kwasy omega-3: EPA i DHA – których spożycie rekomendowane jest przez ESPEN (Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu) pacjentom onkologicznym przed zabiegami chirurgicznymi w obrębie jamy brzusznej i szyi.

Dodatkowo w chorobie nowotworowej polecany jest Calogen. Jest to emulsja tłuszczowa, będąca dodatkowym źródłem energii. Dzięki niej w bardzo małej dawce (3 razy dziennie po 30ml)
można dostarczyć organizmowi wysoką zawartość kalorii (405 kcal). Calogen jest pozbawiony witamin, minerałów i białka.

Jeśli pacjent w trakcie choroby nowotworowej doświadcza trudności w przełykaniu pokarmów i płynów – należy poinformować o tym lekarza prowadzącego, aby zalecił on możliwość modyfikacji konsystencji przyjmowanych przez chorego posiłków w celu zmniejszenia możliwości zachłyśnięcia się pożywieniem. Preparatem, który zwiększa bezpieczeństwo przyjmowania posiłków i napojów przez chorego jest proszek zagęszczający – Nutilis Clear.

* Dla osoby o masie ciała 70 kg i zapotrzebowaniu dziennym na białko 0,8 g/kg m. c.

Profil pacjenta