21 września obchodzimy Światowy Dzień Choroby Alzheimera


Szacuje się, że na całym świecie na chorobę Alzheimera cierpi około 44 milionów osób, a co 4 sekundy diagnozowany jest nowy przypadek tej choroby. Ze względu na starzejące się społeczeństwo, do 2050 r. ta liczba może wzrosną prawie trzykrotnie[1]. Jest najczęstszą przyczyną otępienia na świecie i jednym z ważniejszych problemów społecznych – to choroba, która wyniszcza nie tylko pacjentów, ale równie silnie oddziałuje na ich opiekunów. Lek, który pozwoliłby w pełni wyleczyć chorobę Alzheimera, nie został jeszcze odkryty, ale istnieją różne formy wsparcia, o których warto wiedzieć.

Podstępna „złodziejka” pamięci

Początek choroby Alzheimera ma najczęściej charakter ukryty, często określany jako „podstępny”. Objawy narastają stopniowo przez pierwsze lata jej trwania. Głównym, a zarazem pierwszym objawem choroby są zaburzenia pamięci epizodycznej, co przejawia się niezdolnością do trwałego zapamiętywania nowych informacji. Jest to spowodowane uszkodzeniem struktur mózgowych odpowiedzialnych za utrwalenie bieżących danych pamięciowych – hipokampów. W chorobie Alzheimera wyróżnia się trzy fazy otępienia:

  • Faza łagodna, dla której charakterystyczne są trudności w radzeniu sobie z najbardziej złożonymi aktywnościami – obserwuje się zaburzenia pamięci, zadawanie tych samych pytań, nieustanne poszukiwanie i chowanie przedmiotów w tych samych miejscach. Kolejno dołączają epizody zagubienia w znanym otoczeniu, wypełnianie codziennych obowiązków staje się coraz trudniejsze i bardziej czasochłonne, pojawiają się trudności w zarządzaniu finansami i niewłaściwa ocena sytuacji, które mogą skutkować np. kupowaniem kosztownych i nieprzydatnych urządzeń lub niekontrolowanym zaciąganiem kredytów.
  • Faza średniozaawansowana przejawia się głównie znaczącą niepamięcią, problemami
    w orientacji, utrudnieniem w komunikowaniu się z otoczeniem oraz skupieniu uwagi. Obserwuje się również nasilone zaburzenia zachowania wraz z objawami psychopatologicznymi, głównie
    w postaci urojeń, halucynacji, podejrzliwości, zaburzeń paranoicznych czy drażliwości. Zauważyć można także problemy z hamowaniem impulsywnych reakcji.
  • Faza głęboka oznacza całkowitą utratę pamięci, również autobiograficznej, trudności
    w komunikowaniu się i utrzymywaniu kontaktu z otoczeniem. Pojawiają się problemy
    z poruszaniem się, chodzeniem, wstawaniem, siadaniem, a także trudności z połykaniem, co prowadzi do niedożywienia oraz agresja słowna i fizyczna.

Typowe zaburzenia pamięci epizodycznej w otępieniu, szczególnie w chorobie Alzheimera, przejawiają się bardziej w skargach osób towarzyszących niż samego pacjenta. Dotyczą one kilkakrotnego powtarzania tych samych informacji lub czynności (np. opłacania czynszu kilka razy w miesiącu), wielokrotnego dopytywania o tę samą informację, niepamiętania o wcześniejszych ustaleniach, mylenia bieżących dat. Sam pacjent w takiej sytuacji najczęściej to bagatelizuje, twierdząc, że w zasadzie nic poważnego się nie dzieje, a przyszedł do lekarza tylko dlatego, że rodzina nalegała. Istotnymi danymi wskazującymi na pierwsze objawy otępienia są informacje od opiekuna o porzuceniu przez pacjenta zainteresowań, wycofywaniu się z aktywności, zaprzestaniu przygotowywania złożonych posiłków, niemożności poradzenia sobie ze skomplikowanymi pracami domowymi oraz mniejszej dbałości o wygląd. Powyższe objawy przypominają zaburzenia depresyjne, ale najczęściej są one przejawem typowej dla choroby Alzheimera apatyczności, bez odczuwania smutku – mówi dr n. med. Anna Barczak, neuropsycholog.

(Nie)zwykłe wyzwania

W przypadku osób z chorobą Alzheimera codzienne, zwykłe czynności wykonywane często prawie odruchowo, bez zastanowienia, stają się ogromnym wyzwaniem. Jedną z nich jest odżywianie.  

Chorobie Alzheimera bardzo często towarzyszą różnego rodzaju zaburzenia odżywiania – chory ma mniejszy apetyt i nie odczuwa pragnienia, czasem zapomina nawet o jedzeniu lub wręcz odwrotnie – je zbyt wiele. Często zdarza się również ograniczenie diety do wybranych pokarmów, np. słodyczy. W bardziej zaawansowanym stadium choroby zdarza się, że pacjent przestaje w ogóle odczuwać potrzebę jedzenia, a niektórzy dodatkowo mają problemy z gryzieniem i przełykaniem potraw. Co więcej, osoby w podeszłym wieku, a do takich przede wszystkim należy ta grupa chorych, często cierpią jednocześnie na inne schodzenia (np. cukrzyca, zaparcia czy biegunki), mające negatywny wpływ na pracę układu pokarmowego i wchłanianie składników odżywczych. Wszystkie te zaburzenia mogą prowadzić do niedożywienia i wyniszczenia organizmu chorego. W takiej sytuacji zalecane jest stosowanie żywienia medycznego, które powinno być integralną częścią terapii prowadzonej w celu poprawy lub utrzymania właściwego stanu odżywiania i lepszego rokowania pacjenta – dodaje prof. dr hab. n. med. Andrzej Szczudlik, neurolog.

Pożywienie dla mózgu

Nie ma leku, który pozwoliłby wyleczyć chorobę Alzheimera, ale dostępne są różne terapie objawowe i konkretne formy wsparcia dla chorych i ich opiekunów. Jedną z nich jest odpowiednie żywienie, które powinno dostarczać choremu wszystkich składników odżywczych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ponadto, jak pokazują badania, niektóre składniki odżywcze, dobrane w odpowiednich konfiguracjach i proporcjach, w sposób szczególny wspomagają pracę ludzkiego mózgu i układu nerwowego. Zaliczamy do nich m.in.:

  • Witaminy z grupy B, które pozytywnie wpływają na pamięć, koncentrację, a nawet nastrój (łagodzą napięcie nerwowe),
  • Kwasy tłuszczowe omega-3, zwłaszcza kwas DHA, poprawiające ukrwienie ludzkiego mózgu i usprawniające przepływ bodźców nerwowych między komórkami mózgowymi,
  • Cynk, który jest składnikiem mineralnym o udowodnionym wpływie na poprawę sprawności intelektualnej osób w starszym wieku.

W diecie chorego niezwykle istotne są również witaminy A,C D, składniki mineralne takie jak magnez, selen, wapń, żelazo, białka, węglowodany – stanowiące „paliwo” dla mózgu oraz tłuszcze zawarte w nierafinowanych olejach roślinnych, orzechach i pestkach roślin. Skuteczność działania tych składników odżywczych jest jednak zależna nie tylko od ich ilości czy stężenia, ale też od tego, w jakiej kombinacji są spożywane. Dlatego, mimo że występują w ogólnodostępnych produktach spożywczych, uzyskanie ich w proporcjach sprzyjających powstawaniu nowych połączeń pomiędzy komórkami nerwowymi w codziennych posiłkach, jest bardzo trudne. Rozwiązaniem może być włączenie do diety specjalistycznego preparatu odżywczego typu Souvenaid, przeznaczonego dla pacjentów z wczesnymi objawami choroby Alzheimera. Jego unikalna, odpowiednio dobrana kompozycja współdziałających ze sobą składników została przebadana klinicznie. Preparat ten wspomaga tworzenie nowych połączeń synaptycznych w mózgu.

Strefa Wsparcia dla opiekunów osób z chorobą Alzheimera

W odpowiedzi na szczególne potrzeby opiekunów osób z chorobą Alzheimera powstała Strefa Wsparcia: www.strefawsparcia.souvenaid.pl. To miejsce, w którym można znaleźć wiele praktycznych informacji, jak zajmować się chorym z problemami z pamięcią oraz gdzie szukać wsparcia także dla siebie.

Żywienie medyczne – Twoje posiłki w walce z chorobą neurologiczną

Mając na uwadze skalę problemu oraz konsekwencje, z jakimi wiąże się niedożywienie pacjentów z chorobami neurologicznymi, Nutricia Medyczna zainicjowała drugą odsłonę ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Żywienie medyczne – Twoje posiłki w walce z chorobą”. Jej celem jest podnoszenie świadomości na temat żywienia medycznego jako integralnej części leczenia pacjentów po udarach mózgu, cierpiących z powodu choroby Alzheimera oraz Parkinsona.

[1] Raport RPO „Sytuacja osób chorych na chorobę Alzheimera w Polsce”, Warszawa 2016

Ustawienia prywatności

Tutaj możesz w dowolnej chwili deklarować i modyfikować ustawienia plików cookie.

Bezwzględnie konieczne pliki cookie

Są niezbędne w celu zapewnienia funkcjonowania witryny internetowej i nie można ich wyłączyć. Zazwyczaj są stosowane w odpowiedzi na podjęte przez użytkownika działania związane z żądaniem usług (ustawienie preferencji w zakresie prywatności użytkownika, logowanie, wypełnianie formularzy itp.). Można ustawić przeglądarkę, aby blokowała takie pliki cookie lub wyświetlała odpowiednie powiadomienia, jednak niektóre części witryny nie będą wówczas działały.

Analityczne pliki cookie

Umożliwiają nam liczenie odwiedzin i źródeł ruchu oraz pomiar i poprawę wydajności naszej witryny. Pokazują nam, które strony są najmniej i najbardziej popularne i w jaki sposób odwiedzający poruszają się po witrynie. Jeśli użytkownik nie zgodzi się na ich zastosowanie, nie będziemy wiedzieli, kiedy odwiedził naszą witrynę i nie będziemy w stanie monitorować jej wydajności.

Personalizujące pliki cookie

Służą do zwiększenia funkcjonalności witryny internetowej i personalizacji jej treści. Mogą być stosowane przez nas lub przez osoby trzecie, których usługi zostały dodane do naszych stron. Jeśli użytkownik nie zezwoli na ich zastosowanie, niektóre lub wszystkie z tych usług mogą nie działać poprawnie.

Pliki cookie do targetowania

Mogą zostać użyte przez naszych partnerów reklamowych poprzez naszą witrynę w celu stworzenia profilu zainteresowań użytkownika i wyświetlania mu odpowiednich reklam na innych witrynach. Nie przechowują bezpośrednio danych osobowych, lecz pozwalają na jednoznaczną identyfikację przeglądarki i urządzenia internetowego użytkownika. W razie braku zgody na ich zastosowanie reklamy prezentowane użytkownikowi będą w mniejszym stopniu dostosowane do jego zainteresowań.